کالبدشکافی یک توهم؛حقیقت متاتریدر در ایران و راز خصومت فروم‌ها با بروکر پی سی ام
حقیقت فارکس در ایران چه بود؟ متاتریدر ۴؛ دروازه ورود به بازار جهانی یا یک شبیه‌ساز (Simulator) بسته؟
روایت این فصل را بخوانیدچرا مقاله تاریخی «حقیقت فارکس در ایران» نوشته بروکر پی سی ام، صنعت فارکس ایران را به لرزه درآورد؟
سابقه بروکر پی سی ام در افشای پشت‌پرده متاتریدر و مدل میز معامله (Dealing Desk) در ایران
در انتهای فصل دوم و سوم به دو پرسش اساسی رسیدیم که ذهن مدیریت وقت بروکر پی سی ام را به خود مشغول کرده بود: اول اینکه چرا گردانندگان سه فروم اینترنتی مسلط بر فضای فارکس ایران و سایر مدعیان بروکری، تا این حد خصمانه و هماهنگ علیه بروکر رگوله پی سی ام موضع گرفتند و حتی حاضر به پذیرش پول برای درج بنر تبلیغاتی پی سی ام نشدند؟ و دوم اینکه چطور ممکن بود در بحران بزرگ سال ۲۰۰۸ که بازارهای واقعی دنیا از جمله بورس دوبی (DGCX) و لندن دچار تلاطم شدید و جهش اسپردها شده بودند، در پلتفرم متاتریدر ۴ این به اصطلاح بروکرهای فعال در ایران، همه چیز در آرامش مطلق بود و اسپردها روی عدد ثابت (مثلاً ۲ پیپ) قفل شده بودند؟
پاسخ این دو پرسش، دقیقاً به یک نقطه واحد ختم می‌شد؛ رازی که مدعیان بروکری فارکس در ایران به شدت از برملا شدن آن توسط بروکر پی سی ام وحشت داشتند.
از تماس با متاکوتس تا انتشار دو مقاله تاریخی
همان‌طور که در فصل دوم اشاره کردیم، زمانی که مدیریت پی سی ام برای جلب رضایت مشتریان ایرانی (که به ظاهر زیبای متاتریدر عادت کرده بودند) با شرکت متاکوتس (MetaQuotes) تماس گرفت تا یک لایسنس متاتریدر ۴ خریداری کرده و آن را به بورس دوبی متصل کند، پاسخ شرکت متاکوتس باعث شگفتی شد: «نرم‌افزار متاتریدر ۴ اصولاً قابلیت اتصال مستقیم به بازار و بورس را ندارد!»
این جمله، کلید رمزگشایی از بزرگ‌ترین فریب در تاریخ فارکس ایران بود. بررسی‌های فنی و عمیق تیم نرم‌افزاری و مدیریت بروکر پی سی ام نشان داد که متاتریدر ۴ در شکل پیش‌فرض خود، اصلاً یک دروازه ورود به بازار جهانی نیست؛ بلکه صرفاً یک محیط شبیه‌ساز (Simulator) و یک سیستم بسته (Dealing Desk یا میز معامله) است!
برای مدیریت وقت پی سی ام، که از دل تجارت واقعی و بورس‌های قانونمند آمده بود، سکوت در برابر این فریب بزرگ جایز نبود. بنابراین تصمیم گرفته شد تا طی دو مقاله تاریخی و مستند با عناوین «حقیقت فارکس در ایران» و «مقایسه دو سیستم»، برای اولین بار پرده از این واقعیت برداشته شود و سازوکار پشت صحنه به جامعه معامله‌گران فارکس در ایران آموزش داده شود. اجازه دهید رئوس این افشاگری بزرگ تاریخی را که پایه و اساس آگاهی تریدرهای ایرانی شد، مرور کنیم.
تفاوت «دیتا فید» با «بازار واقعی»؛ چگونه قیمت به صفحه متاتریدر می‌رسد؟
اولین نکته‌ای که بروکر پی سی ام در مقاله «حقیقت فارکس در ایران» دست روی آن گذاشت، عدم آگاهی ۹۹ درصد معامله‌گران آن زمان از تفاوت میان «دیتا فید» (Data Feed یا جریان اطلاعات قیمت) با «اتصال واقعی به بازار» بود.
در آن سال‌ها، هر کسی که پشت مانیتور می‌نشست و بالا و پایین شدن کندل‌ها و قیمت‌ها را روی متاتریدر می‌دید، تصور می‌کرد که مستقیماً به بازار جهانی فارکس وصل است! بروکر پی سی ام با زبانی ساده و علمی توضیح داد که دریافت دیتا فید در متاتریدر، دقیقاً مانند این است که شما دمای هوای یک شهر دیگر را از صفحه تلویزیون مشاهده کنید؛ دیدن دمای هوا روی تلویزیون به این معنی نیست که شما واقعاً در آن محیط حضور دارید!
مدل کاری به اصطلاح بروکرهای فارکس در ایران به این شکل بود که یک اپراتور، سرور متاتریدر ۴ را اجاره یا خریداری می‌کرد و یک «فید قیمت» (جریان اعداد لحظه‌ای) را از یک منبع خارجی می‌گرفت و روی سرور خود به نمایش می‌گذاشت. وقتی معامله‌گر ایرانی دکمه Buy یا Sell را روی متاتریدر فشار می‌داد، آن سفارش به هیچ بازار جهانی، بانک یا بورس خارجی ارسال نمی‌شد؛ بلکه دقیقاً در داخل هارددیسک و سرور همان شرکت باقی می‌ماند! در واقع معامله‌گران در یک محیط شبیه‌سازی‌شده (درست مانند یک بازی کامپیوتری که فقط اعدادش از دنیای واقعی کپی می‌شوند) در حال معامله بودند.
راز اسپرد ثابت؛ چرا آرامش پلتفرم‌های شبیه‌ساز در بحران ۲۰۰۸ یک زنگ خطر بود؟
دومین بخش از روشنگری‌های بروکر پی سی ام، به موضوع «اسپرد» (اختلاف قیمت خرید و فروش) اختصاص داشت. همان‌طور که در فصل‌های قبل گفتیم، در یک بورس و بازار واقعی، قیمت‌های Bid و Ask توسط هزاران خریدار و فروشنده واقعی در سراسر جهان پیشنهاد می‌شوند. به همین دلیل، وقتی بازار آرام و پرحجم است، فاصله این دو قیمت (اسپرد) بسیار کم می‌شود و وقتی خبر مهمی منتشر می‌شود یا بحرانی مثل سال ۲۰۰۸ رخ می‌دهد، به دلیل عقب‌نشینی خریداران و کاهش نقدینگی، اسپرد به طور طبیعی باز و متغیر می‌شود.
بروکر پی سی ام در مقالات خود این پرسش منطقی را پیش روی جامعه تریدری ایران گذاشت:
«چگونه ممکن است در طوفان بازار، فاصله قیمت خرید و فروش همیشه یک عدد ثابت مثلاً ۲ پیپ باشد؟!»
پاسخ روشن بود: وقتی سفارش شما اصلاً به بازار واقعی نمی‌رود، آن قیمتی هم که روی صفحه می‌بینید حاصل رقابت خریداران و فروشندگان نیست؛ بلکه عددی است که اپراتورِ سرور متاتریدر به صورت دستی و مصنوعی در تنظیمات نرم‌افزار تعریف کرده است! آرامش کاذب این پلتفرم‌ها و اسپرد ثابتشان در زمان بحران، نه به خاطر قدرت مالی آنها، بلکه دقیقاً به خاطر قطع بودن ارتباطشان با بازار واقعی بود. کسانی که تا دیروز «نداشتن اسپرد ثابت» را به عنوان یک نقطه ضعف برای بروکر رگوله پی سی ام مطرح می‌کردند، با خواندن این مقالات ناگهان متوجه شدند که «اسپرد ثابت» در واقع بزرگ‌ترین سندِ شبیه‌ساز بودن و غیرواقعی بودن بروکرهای خودشان بوده است!
تضاد منافع (Conflict of Interest)؛ وقتی بروکر هم داور است و هم حریف شما!
اما تکان‌دهنده‌ترین بخش ماجرا که در مقالات «حقیقت فارکس در ایران» و «مقایسه دو سیستم» توسط بروکر پی سی ام شکافته شد، پاسخ به این سؤال بود: اگر این شرکت‌ها کمیسیون نمی‌گیرند و سفارش را هم به بازار نمی‌فرستند، پس سودشان از کجاست و طرف مقابل معامله کیست؟
حقیقت تلخ این بود که در سیستم متاتریدر ۴ (مدل Dealing Desk)، خودِ بروکر طرف مقابل معامله مشتری می‌نشست! به عبارت بسیار ساده:
وقتی سفارش از سرور خارج نمی‌شود، اگر معامله‌گر ۱۰۰۰ دلار سود کند، این ۱۰۰۰ دلار باید از جیب صاحب بروکر پرداخت شود.
و اگر معامله‌گر ۱۰۰۰ دلار ضرر کند و حسابش کال مارجین شود، تمام آن ۱۰۰۰ دلار مستقیماً در جیب صاحب بروکر باقی می‌ماند.
بروکر پی سی ام به معامله‌گران ایرانی نشان داد که در چنین سیستمی، یک «تضاد منافع» (Conflict of Interest) وحشتناک وجود دارد. شما در مسابقه‌ای شرکت کرده‌اید که حریف روبه‌روی شما، خودش صاحب زمین است، خودش قوانین را می‌نویسد، خودش قیمت را بالا و پایین می‌کند و در نهایت هم خودش داور مسابقه است! پر واضح است که در چنین ساختاری، بروکر نه تنها هیچ علاقه‌ای به موفقیت و سودآوری معامله‌گر ندارد، بلکه تمام ابزارهای سرور متاتریدر (از ایجاد تأخیر عمدی در اجرای سفارش و Requote گرفته تا حرکت دادن مصنوعی قیمت و زدن استاپ‌لاس‌ها) را به کار می‌گیرد تا معامله‌گر بازنده شود.
کشف علت خصومت فروم‌ها؛ تقابل تنها بروکر رگوله با مافیای شبیه‌سازها
با روشن شدن این حقایق، معمای خصومت عجیب گردانندگان سه فروم اینترنتی و مدعیان بروکری فارکس در ایران علیه بروکر پی سی ام به طور کامل حل شد.
در آن سال‌ها، راه‌اندازی یک بروکر شبیه‌ساز با متاتریدر ۴ تنها به چند هزار دلار سرمایه برای اجاره سرور و یک وب‌سایت نیاز داشت، اما سود حاصل از باخت معامله‌گران ایرانی (که به دلیل عدم دانش کافی، اغلب بازنده بودند) میلیون‌ها دلار بود! گردانندگان آن فروم‌های اینترنتی و صاحبان آن به اصطلاح بروکرها، یک اکوسیستم بسته و به شدت سودآور بر پایه ناآگاهی تریدرهای ایرانی ساخته بودند.
حضور بروکر پی سی ام (Persepolis Capital Management) که دارای مجوز و رگوله رسمی از بورس دوبی (DGCX) و نهاد ناظر امارات (SCA) بود، سفارش‌ها را واقعاً در بورس کلیر (Clear) می‌کرد، از کمیسیون شفاف صحبت می‌کرد و ماهیت شبیه‌ساز بودن متاتریدر ۴ را فاش می‌ساخت، به معنای نابودی کامل مدل کسب‌وکار و دکانِ پرمنفعتِ آنها بود. به همین دلیل بود که حاضر نبودند حتی با دریافت پول، بنر تبلیغاتی پی سی ام را در فروم‌های خود قرار دهند؛ زیرا آگاه شدن معامله‌گر ایرانی از وجود یک بروکر واقعی، به معنای پایان عمر بروکرهای شبیه‌ساز بود.